W przestrzeni kosmicznej dochodzi do deformacji mózgu
14 stycznia 2026, 11:07Loty w kosmos są obciążające dla ludzkiego organizmu i wiążą się z licznymi zagrożeniami zdrowotnymi. Wiemy, że w warunkach mikrograwitacji dochodzi do utraty masy kostnej, osłabienia mięśni, serca czy rozwoju kamieni nerkowych. W ostatnich latach nauka donosiła, że pobyt poza Ziemią prowadzi do szybszego niszczenia czerwonych krwinek przez organizm, osłabienia wzroku, przy braku odpowiedniej grawitacji zmienia się kształt gałki ocznej, dochodzi do uszkodzenia komórek nerwowych. Teraz dowiadujemy się, że bez ziemskiej grawitacji mózg rozciąga się, zmienia kształt i się kurczy.
Rozkład kości kontroluje poziom cukru
23 lipca 2010, 17:58Amerykanie ustalili, że do podtrzymania prawidłowego poziomu cukru we krwi potrzebny jest proces usuwania starych kości przez komórki kościogubne (tzw. resorpcja). Odkrycie można wykorzystać, projektując lepsze leki na cukrzycę typu 2.
Tlenek grafenu zwalcza bakterie powodujące próchnicę i choroby przyzębia
12 marca 2015, 07:21Tlenek grafenu (ang. graphene oxide, GO) to dobrze zapowiadający się środek do zwalczania próchnicy i chorób przyzębia, zwłaszcza w dobie lekooporności.
Wiemy, jak używanie marihuany przez nastolatków zwiększa podatność na uzależnienie od kokainy
23 kwietnia 2020, 05:16Kontakt z marihuaną w wieku nastoletnim może ułatwiać uzależnienie się od kokainy. Naukowcy z Columbia University i włoskiego Uniwersytetu w Cagliari jako pierwsi przeprowadzili badania na poziomie molekularnym obserwując, jak wczesne wystawienie na działanie marihuany wpływa na późniejszą reakcję mózgu na kontakt z kokainą.
Żegnamy Birutė Galdikas, ostatnią z wielkich „Trimates Leakeya”
27 marca 2026, 17:47Przed trzema dniami zmarła Birutė Galdikas, ostatnia z „Trimates Leakeya” (termin „trimate” pochodzi od połączenia „tri” z „primate”). Tym mianem określano trzy słynne badaczki dużych małp człekokształtnych w ich naturalnym środowisku: zamordowaną w 1985 roku badaczkę goryli Dian Fossey, Jane Goodall, badaczkę szympansów o której śmierci informowaliśmy w ubiegłym roku, oraz Birute Galdiskas, która przez 50 lat badała orangutany i walczyła o ocalenie tych niezwykłych zwierząt.
Mówię jak ty, mówisz jak ja
6 sierpnia 2010, 09:36Ludzie nieustannie naśladują zachowania napotkanych osób. Nieświadomie zapożyczają manieryzmy, postawę ciała, wyraz twarzy i sposób mówienia, m.in. tempo artykulacji czy modulację głosu. Wg naukowców z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Riverside, niekiedy zdarza się nam też przejąć obcy akcent rozmówcy (Attention, Perception, & Psychophysics).
Szlak komunikacji dobrej tkanki tłuszczowej z mózgiem
30 marca 2015, 12:32Brunatna (zdolna do wytwarzania ciepła) tkanka tłuszczowa porozumiewa się z mózgiem za pośrednictwem nerwów czuciowych. Naukowcy sądzą, że przekazuje m.in. informacje ważne dla zwalczania otyłości, w tym ile tłuszczu mamy w organizmie oraz ile go straciliśmy.
Nagrania z drona pokazują, że dorosłe rekiny także wykorzystują płycizny jako schronienie przed dużym drapieżnikiem
15 maja 2020, 12:36Dzięki ujęciom z drona, nagranym u wybrzeży południowo-wschodniej Florydy, po raz pierwszy uwieczniono jedyne w swoim rodzaju zachowanie unikowe żarłaczy czarnopłetwych (Carcharhinus limbatus), które próbują umknąć dużym drapieżnikom. Okazuje się, że spotykając głowomłoty Sphyrna mokarran, dorosłe C. limbatus wpływają na płytkie wody.
Oddzielenie Afryki i Antarktydy doprowadziło do zlodowacenia Antarktydy i ochłodzenia klimatu
15 lipca 2026, 10:17Zagadka asymetrycznego zlodowacenia biegunów Ziemi od dawna stanowiła wyzwanie dla nauk o klimacie. Podczas gdy Antarktyda Wschodnia na trwałe pokryła się lodem już trzydzieści cztery miliony lat temu, region arktyczny pozostawał wolny od lodu przez kolejne trzydzieści milionów lat, mimo że oba bieguny podlegały tym samym globalnym trendom klimatycznym. Thomas M. Gernon i Thea K. Hincks z University of Southampton, we współpracy z ośrodkami naukowymi w Niemczech, Holandii i Włoszech, opublikowali na łamach Science pracę, która wyjaśnia tę rozbieżność, wskazując na procesy zachodzące głęboko we wnętrzu Ziemi.
Młodsi dzięki poczuciu kontroli
23 sierpnia 2010, 11:40Ludzie czują się młodsi, gdy wiedzą, że mogą podejmować decyzje realnie odmieniające ich życie. Psycholodzy z Uniwersytetu Stanowego Pensylwanii przyglądali się tzw. wiekowi subiektywnemu, który jak wcześniej wykazano, oddziałuje na śmiertelność/długowieczność.
